Kerosakan Hati Fibrosis / Sirosis hati (Liver Cirrhosis)

Gambar CT (computed Tomography) sirosis hati

Penyakit Sirosis hati merupakan penyakit yang terjadi akibat beberapa faktor antaranya ialah jangkitan virus, jangkitan kuman pada salur hempedu, tumor pada hati, banyak minum arak, masalah genetik (autoimun), penggunaan ubat yang melampau (seperti panadol, amiodaron, methyldopa. methotrexate), kekurangan alpa-1 anti-tripsin, masalah jantung, masalah metabolisma ferum dan kuprum dan lain lain lain lagi.

Penyakit Sirosis hati didefinisikan sebagai kerosakan hati yang total, pembentukan gentian fiber yang tersebar ke  SELURUH kawasan hati, dan pembentukan NODUL (bebola kecil gumpalan sel hati) pada seluruh bahagian hati.

Mikroskopi bagi penyakit hati sirosis, kelihatan bebola gumpalan sel dalam hati

Penyakit Sirosis hati amat merbahaya. Ia melibatkan pelbagai tanda tanda dan kesan, sekiranya tidak dirawat dengan segera, boleh menyebabkan kematian kepada pesakit samada secara langsung atau tidak langsung.

Disebabkan hati telah rosak, maka pengaliran hempedu dari hati ke salur hempedu tidak dapat berlaku dan menyebabkan hempedu yang sepatutnya dialirkan ke usus tidak dapat disalurkan. Ini menyebabkan bahan makanan berlemak tidak dapat diserap ke dalam usus dan menyebabkan najis menjadi hanyir. Oleh sebab sebahagian vitamin adalah larut dalam lemak dan lemak pula tidak diserap, vitamin ini keluar bersama najis dan menyebabkan kekurangan vitamin tersebut iaitu vitamin A, D, E , K. 

Tanda yang kedua ialah individu dengan hati yang telah rosak mempunyai warna kulit kuning akibat kekuningan (jaundice). Jaundice merupakan kulit kuning yang disebabkan oleh terkumpulnya bahan bilirubin yang sepatutnya disingkirkan oleh hati ke dalam usus, namun proses ini tidak berlaku dan menyebabkan bilirubin duduk di dalam darah dan mengalir ke kulit dan menyebabkan kekuningan. Kekuningan ini jika tidak ditangani menyebabkan kegatalan pada kulit.

Antara tanda lain yang amat penting ialah penghidap kerosakan hati fibrosis ini ialah mereka mempunyai perut yang kembung akibat pengumpulan air yang keluar daripada salur darah. Hal ini demikian berlaku kerana terdapat tekanan tinggi pada vena portal hati yang mengalirkan darah ke hati. Sekiranya hati 'tersumbat' maka darah bertekanan tinggi dan kesannya banyak cecai dalam darah yang keluar ke abdomen (pertoneal cavity). Selain itu, hati sudah tidak dapat berfungsi menghasilkan albumin sejenis protein dalam darah, oleh sebab itu, tekanan onkotik dalam darah berkurangan dan kuranglah penyerapan kembali cecari dari abdomen ke dalam salur darah. 

Hati yang rosak boleh menyebabkan aliran darah ke hati terganggu dan banyak darah terpaksa melalui jalan lain untuk kembali ke jantung. Jalan lain tersebut ialah:
  1. Jalan melalui dubur
  2. Jalan melalui esofagus (salur makanan)
  3. Jalan sekitar pusat
Melalui jalan jalan ini, darah dapat memintas hati untuk ke jantung. Oleh sebab itu, orang yang mempunyai penyakit sirosis selain mempunyai perut yang membuncit, mereka juga mempunyai salur darah yang jelas pada pusat dan kadang kalau boleh mengalami pendarahan pada salur pemakanan dan buasir. Buasir (punggung berdarah/hemorroid) boleh menyebabkan jangkitan dan pembentukan trombus pada paru paru.

Selain efek fizikal, efek peribadi individu tersebut juga berubah. Individu yang terlibat dengan sirosis hati mempunyai kebolehan otak yang berkurangan. Mereka keliru dengan orientasi semasa (waktu, tempat, keperluan diri dan lain lain berkenaan). Kekeliruan ini adalah efek kerosakan hati kepada otak. Ini dipanggil hepatoencephalopathy. Masalah ini adalah disebabkan oleh bahan bahan kimia merbahaya yang sepatutnya diproses di hati untuk dimusnahkan tidak dapat dimusnahkan dan sebahagian tidak dapat melalui hati dan melalui jalan pintas ke otak menyebabkan kerosakan pada otak. Contoh bahan merbahaya termasuk Methyl-mercaptan. Selain itu, hati yang rosak juga menyebabkan perubahan metabolisma amino asid yang menyebabkan banyaknya amino asid tertentu pada otak yang menyebabkan pembinaan neurotransmitter pelik  seperti octopamin yang menyebabkan tangan tergetar getar dan kekeliruan. Selain itu, Disebabkan metabolisma nitrogen tidak dapat berlaku dengan baik, kebanyakan protein yang diproses tidak dijadikan urea oleh hati. Maka sumber nitrogen ini berkumpul dalam bentuk ammonium. Ammonium yang banyak dalam sel otak menyebabkan glutamate masuk ke dalam sel otak bagi membentuk glutamin. Disebabkan terlalu banyak glutamin dalam otak, maka tekanan osmotik dalam sel otak menjadi tinggi dan banyak air masuk ke dalam otak, menyebabkan otak membengkak (edema).

Masalah lain termasuk kerosakan pada ginjal yang dipanggil hepato-renal syndrom. Masalah hepato-renal ialah masalah yang disebabkan oleh terlalu banyak bahan pengembang salur darah (vasodilator) tidak dapat dimusnahkan oleh hati. Oleh sebab itu, terlalu banyak pengembangan salur darah berlaku. Ginjal terpaksa melawan pengembangan salur darah ini melalui sistem sympathetic dan menghasilkan pencerutan arteri ke ginjal. Oleh sebab terlalu hebat pencerutan pada ginjal, maka organ itu menjadi rosak. 

Antara tanda tanda lain termasuk:
  • Lelaki mempunyai buah dada (gynecomastia)
  • tapak tangan merah
  • mempunyai tahi lalat merah yang jika ditekan tidak mahu hilang (spider nevi)
Mnemonic Penyakit hati Sirosis

Rawatan:
Rawatan mesti yang pertama sekali ialah dengan merawat punca penyakit sirosis ini berlaku. 
  • Sekiranya puncanya ialah virus hepatitis maka berikan rawatan antivirus kepada pesakit. Antaranya ialah dapatkan Interferon-Beta dan Ribavirin. 
  • Jika punca penyakit ialah ketagihan alkohol, maka usahakan berhenti dari minum arak dengan menggunakan ubat Baclofen
  • Jika punca masalah ialah pengumpulan hempedu dalam hati akibat penyakit genetik seperti PBC (primary biliary cirrhosis), maka gunakanlah Urso-deoxy-cholic acid.
  • Jika punca ialah kerosakan metabolisma seperti terlebih kuprum dalam badan, maka gunakan Penicillamine.

Bagi mengurangkan tanda tanda penyakit:
  • Untuk kegatalan akibat terlalu banyak kekuningan, gunakanlah Cholestyramine.
  • Untuk mengelakkan terlalu banyak air dalam abdomen akibat ascites, maka gunakan bahan penggalak kencing - diuretics - seperti Spironolactone. Sekiranya kurang berkesan, gunakan Furosamide, namun paras garam Natrium dan Kalium mesti diperiksa selalu. Elakkan daripada memakan garam. Masukkan albumin dalam darah agar dapat meningkatkan tekanan onkotik.
  • Untuk mengelakkan masalah kekeliruan, elakkan daripada memakan daging merah kerana ia mempunyai lebih banyak bahan reput yang merosakkan otak berbanding daging putih.Selalu bertanya pesakit nama mereka dan waktu untuk melihat kebolehan mereka meng-orientasi diri mereka. 
  • Jika terdapat jangkitan pada abdomen, maka dapatkan ubatan seperti (cefotaxime, tazocin) dan sekiranya mereka sensitif pada ubat tersebut, boleh cuba Metronidazole melalui vena.
  • Untuk orang yang telah disahkan menghidap masalah jangkitan pada abdomen sebelum ini, beri mereka ubat pencegah jangkitan iaitu Norfloxacin.
  • Sentiasa periksa paras alpha-feto-protein bagi mengesahkan pesakit bebas daripada kanser hati (HPC - Hepato Cellular Carcinoma)
Prognosis
Peluang sembuh untuk pesakit sirosis dalam masa 5 tahun ialah 50%. Sekiranya transplan hati dijalankan, dapat meningkatkan peratusan kejayaan daripada 20% kepada 70% dalam pesakit tahap akhir.


10 comments :

  1. info terbaik untuk merawat ibuku yang sedang menghadapi penyakit sirosis hati...

    ReplyDelete
    Replies
    1. bagaimana keaadaan ibu awak sekarg?? adakah sudah pulih?

      Delete
    2. ibu saya juga mengidap penyakit sirosis ini..

      Delete
  2. silah hubungi saya insyaAllah saya boleh bantu ibu anda

    ReplyDelete
    Replies
    1. bagaimana untuk merawat fungsi hati apabila SGOT/AST saya tinggi 221 melebihi paras normal iaitu 0 hingga 40


      Delete
  3. Salam sy mempuyai masaalah seperti kembung perut..selalu senak dibahagian ulu hati rusuk kiri dan kanan lebih2 lagi bila lepas makan..selalunya apa yg sy rasa perut seperti ada angin..apakah ia ada kaitan penyakit hati.

    ReplyDelete
  4. Saya berumur 40 tahun, saya mempunyai masalah tak boleh tidur. Tanpa berfikir kesan di masa depan, saya telah mengambil ubat tidur di klinik yg menjual tanpa sekatan (salah disisi undang-undang krn dr yg menjual fikir keuntungan semata-mata). Selama 2 tahun saya mengambil ubat tidur dgn 3 biji satu hari. Saya cuba berhenti dari mengambil ubat tidur dan kesan hari ke 4 adalah kepala sakit, diluar badan sejuk (tapak tangan dan kaki) tetapi didalam Panas, Pucat dan tidak bermaya langsung. Simptom ini dapat dilihat oleh isteri saya krn amat ketara pada diri saya. Saya takut utk maklumkan kpd isteri yg saya ketagih ubat Tidur benzodiazepine, Zolam dan zenex. bagaimana saya untuk hilangkan kesan ketagih ini krn kawan saya beritahu yg ketagih ubat tidur amat lama dan blh menyebabkan ilusi. Saya amat menyesal dan mehu meninggalkan tabiat buruk saya ini. Terima kasih diatas bantuan yg di berikan.

    ReplyDelete
  5. hazahari ari

    saya mempunyai masalalah seperti saudara rasa perut kembung jika saya lewat makan,kadang2 selepas makan dlm masa 1jam perut kembung semula seoalah2 ada angin dalam badan saya,dan semalam saya telah membuat ujian darah dan hasilnya fungsi hati saya SGOT/AST saya tinggi 221 melebihi paras normal iaitu 0 hingga 40. doktor mengesahkan fungsi hati saya mempunyai masalah,ini berkaitan dengan pemakanan dan tahap kolesterol yg tinggi..

    ReplyDelete
  6. salam kak izzati..mcm kenal je..mcm xrelated dgn post ni..kwn adni kene demam denggi or kencing tikus..kne tahan wad smpi 10 hari..she started to getin better tapi ada complikasi..ada kerosakan hati sket..any tips from senior??

    ReplyDelete